🍃 Tuinvogels helpen

De huismus, de koolmees en de kauw… dat waren de grote winnaars van het vogeltelweekend in 2020. Komende weekend is het weer zo ver. Vlamingen en Nederlanders gaan massaal vogels tellen in hun tuin. Is jouw tuin er klaar voor?

Uitdaging

Het grote vogeltelweekend staat voor de deur en dat hadden de organisatoren van 52wekenduurzaam ook begrepen. Duurzaamheid dat is ook samen leren leven met de natuur en zorg dragen voor onze wilde dieren. Dit keer staan de tuinvogels centraal. De winter is de ideale gelegenheid om op te volgen welke tuinvogels er in je tuin komen. Plaats voedertafels, ontdek welke vogels jouw tuin bezoeken en dan kun je nadenken over broedplaatsen voor die vogels. Nog even en de lente komt er aan, dus snel aan de slag.

Een tuin voor vogels

Kauw in de tuin

Vogels hebben geleerd om samen te leven met de mens. Ik ben zoals veel mensen, de trotse eigenaar van twee vrije huisdieren, een koppeltje kauwen. In de herfst vinden ze het leuk om noten van ons dak te laten vallen. Hoe vaak ben ik al niet geschrokken van walnoten die naar beneden donderen. Ik plaag ze dan terug, want dan ik leg ik de noten in het voederbakje en dan vliegt een koolmeesje er mee weg.

Twintig jaar geleden zat de tuin vol met mussen, merels en meesjes. Ik mis die dieren en blijkbaar ben ik niet de enige. Steeds meer horen we de roep om onze tuinen diervriendelijker in te richten. Vlaanderen is sterk aan het verstedelijken en de tuinen worden steeds kleiner. Het wordt voor onze vogels moeilijker om voedsel en nestgelegenheid te vinden. Op de website van natuurpunt staan allerlei tips om ook jouw tuintje diervriendelijk in te richten.

Natuurpunt raadt aan om de natuur na te bootsen in onze tuin. Natuurlijke overgangen van open plaatsen, lage beplanting, struiken en indien mogelijk bomen langs de rand of klimplanten op de muren. Dat geeft vogels de mogelijkheid om in hun zoektocht naar voedsel altijd te kunnen ontsnappen naar een veilige plek.

Vogel tipi

Is je tuin te klein voor bomen of hoge struiken, overweeg dan om in de winter een paar tipi’s van takken te plaatsen. Op Pinterest zie ik dat sommige mensen hun kerstboom na Driekoningen in de tuin zetten en aankleden met voederbollen, gedroogde zonnebloemen en pindaslingers. Op die manier hebben de vogels toch herkenningspunten om heen te vliegen. Online vind je heel veel ideeën, laat je inspireren en ga zelf aan de slag. Het hoeft niet veel te kosten, je moet er geen uren werk insteken. Hou het eenvoudig, maar nuttig.

Vaak wordt er door natuurverenigingen gevraagd om in stedelijke gebieden tuinvogels bij te voederen van december tot april. Wij voederen bij vanaf de eerste sneeuw of vanaf het moment dat de temperaturen onder nul gaan. Niet iedereen vindt bijvoederen interessant, sommige mensen zijn bang om ongewenste knaagdieren aan te trekken.

Een herinrichting van de tuin zorgt er voor dat er altijd voedsel aanwezig is. Bomen en struiken met fruit en noten is vrij logisch, maar ook met andere planten kun je tuinvogels helpen. Heel wat inheemse planten vormen in de herfst zaadbollen. Haal de snoeischaar niet te snel naar boven, ieder zaadje is geliefd bij vogels. Wil je jouw tuin opruimen, doe het dan na de ijsheiligen. Wat wij als rommel bekijken is voor vogels een geliefde plek om voedsel te zoeken.

Een paar voorbeelden

Op vochtige grond plant je de grote kaardebol (Dipsacus fullonum). Deze inheemse pioniersplant is in de lente en zomer geliefd bij insecten, in de herfst is de putter dol op zijn zaden. De kaardebol plaats je best achteraan in de border, hij kan tot 2 meter hoog worden. Hij groeit ook in de halfschaduw.

Op licht vochtige grond plant je zonnebloemen (Helianthus annuus). Zonnebloemen zijn in de zomer geliefd bij insecten, in de herfst komen koolmeesjes en groenlingen van de zaden snoepen. Zonnebloemen plaats je best achteraan in de border, ze kunnen tot 3 meter hoog worden. Zonnebloemen hebben nood aan veel zonlicht.

Op arme grond kun je boekweit (Fagopyrum esculentum) zaaien. Boekweit kun je overal zaaien, maar vooral op arme, zanderige grond vormt hij veel zaden. De plant wordt ongeveer een meter hoog. Boekweit is in de zomer geliefd bij bijen, vooral vinken zijn dol op de zaden.

Vogels waarnemen

Torenvalk

Een site die ik zelf interessant vind, is waarnemingen.be. Dat is een natuurplatform in samenwerking met Natuurpunt, Natagora en Stichting Natuurinformatie. Op deze website geven duizenden vrijwilligers waarnemingen in van onze wilde dieren en planten. Iedere dag komen er veel waarnemingen online, vaak met prachtige foto’s. Je kunt er bijvoorbeeld zien welke vogels in jouw regio waargenomen worden. Hoe meer mensen er meedoen, hoe interessanter de website wordt.

Een account aanmaken is gratis en bij het aanmaken van een gebruikerslocatie heb je een persoonlijk plekje op het platform. Daar kun je wilde planten en dieren die je in je eigen tuin ziet ingeven. Het hoeft niet beperkt te blijven tot jouw eigen tuin. Eender waar je bent, als je een wild dier of wilde plant waarneemt, kun je die inbrengen. Wanneer je er in slaagt om een foto of een geluidsopname toe te voegen aan jouw waarneming dan zal een vrijwilliger een kijkje nemen om jouw vaststelling al dan niet goed te keuren.

Vorig jaar kon ik een foto maken van een torenvalk. De foto was niet helemaal duidelijk, maar voldoende. Toen ik de waarneming inbracht kon ik zien dat hij nog door drie andere mensen was waargenomen. Iemand was er zelfs in geslaagd een mooie zuivere foto te nemen. Via de site zie ik ook dat er heel wat vinken, kraaien, spreeuwen, roodborstjes, mussen worden waargenomen en zelfs een groene specht, kramsvogel en een buizerd. Wanneer ik ga wandelen tuur ik dan ook vaak naar de lucht. Wat zou ik graag de buizerd eens zien. Weten naar wat zoeken geeft een extra tintje aan de dagelijkse wandelingen.

Vogelbescherming Vlaanderen

Wildlife Taxi Team
03 331 97 00

Heb je zelf geen tuin, maar zou je toch graag iets doen voor de wilde dieren in jouw buurt? Dat kan in Vlaanderen via Vogelbescherming Vlaanderen. Je kunt lid worden van de organisatie, ze financieel steunen met een donatie of door iets te kopen in hun webshop, maar bovenal, je kunt als vrijwilliger aan de slag als verzorger, chauffeur of telefoniste.

“Dag Cindy, in Aalst zit er een gewond egeltjes die een lift zoekt. Kan jij?”. Een aantal jaren geleden werd ik lid van Vogelbescherming Vlaanderen en schreef ik me in als vrijwillige chauffeur voor het Wildlife Taxi Team. Nu krijg ik af en toe een telefoontje met de vraag of ik een gewond dier kan overbrengen. Ik word alleen opgebeld wanneer het dier gevonden is in mijn regio, maar in een WhatsApp groep kan ik de oproepen opvolgen voor regio’s waar ze geen vrijwilliger vinden.

Het is geen job die heel veel van mijn tijd vraagt. Ik word ongeveer twee tot drie keer per seizoen opgebeld. Ik woon tussen twee opvangcentrums voor dieren, eentje in Merelbeke en eentje in Geraardsbergen. Beiden is voor mij ongeveer een half uurtje rijden. Het ophalen en wegbrengen van een gewond dier en terug naar huis rijden neemt dan meestal anderhalf uur in beslag.

Een job die iets meer tijd vraagt, is werken in een vogelopvangcentrum. Ja, ook die centrums draaien op vrijwilligers. Een aantal jaren geleden heb ik deel mogen uitmaken van zo’n team. Ik herinner me de momenten dat ik haasjes en babyvleermuisjes mocht melk geven nog alsof het gisteren was. Het is best even schrikken wanneer je ziet hoeveel dieren er aanwezig zijn in zo’n centrum en hoe weinig handen er beschikbaar zijn om te helpen, maar de voldoening die je ervaart op het einde van een shift maakt het de moeite waard.

Om zieke dieren te leren verzorgen is het uiteraard noodzakelijk om gedurende een langere periode te werken in het centrum. De hoofdverantwoordelijken leren je stelselmatig nieuwe taakjes. Meestal begint het met het kuisen van kooien, voederen van dieren die zelfstandig kunnen eten en het ontvangen van klanten. Na een aantal maanden leer je dan ook jonge en gewonde dieren voederen. Kun je niet wekelijks een shift opnemen, neem dan zeker eens contact op voor hulp tijdens de piekmomenten. Wie een zwak heeft voor dieren zal deze momenten nooit vergeten.

Meer informatie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s