🍃 Controleer jouw afval

Het is zo ver… we duiken van onder de koude douche in onze vuilnisbelt… Ik had het liever andersom gedaan. Heb jij ooit al de stap gezet om jouw afval te controleren? Volgens Statistiek Vlaanderen werd er in 2019 per inwoner 480 kg afval opgehaald. 29% van dat afval was niet recycleerbaar.

Uitdaging

#52wekenduurzaam geeft ons een hint over de aankomende thema’s. We gaan minder afval produceren door ons te verdiepen in circulaire economie en de 5 r’en uit de ‘Zero Waste’ beweging. Een beetje gelijklopend met de Australische ‘Bin Audit’ gaan we ons afval controleren. ‘Word de Sherlock Holmes van je afval’ is het thema van deze week.

Bin audit

In ‘2020’ deed ik mee aan ‘Plastic Free July’. Binnen die uitdaging controleer je de pmd-zak en kies je vervolgens twee gemakkelijke en twee moeilijkere werkpunten om aan te pakken. De inhoud van een volle pmd-zak uitgespreid en gesorteerd op de grond zien liggen is een heftige bewustmaking. Ik had als werkpunten melk, cake, kaas en verpakkingsmateriaal van online aankopen.

Zes maand later moet ik opmerken dat geen van die werkpunten gemakkelijk was. Het grote pijnpunt is telkens weer tijd. Het gemak van één keer in de week naar een warenhuis te gaan en daar alles bij elkaar te vinden is gewoon een luxe die perfect past bij deze tijd. Steeds vaker moet ik opmerken dat ik kies voor de ‘R’ van ‘refuse’. Ik weiger bepaalde producten nog te kopen omdat ik weet dat er een alternatief is, maar ik kom er niet toe om dat alternatief in huis te halen.

De r’en in de circulaire economie

Wat is dat nu die ‘R’ van ‘refuse’? De befaamde r’en binnen de afvalvrije beweging hebben hun oorsprong in de kringloopeconomie. Circulaire economie is een industrieel concept dat er moet voor zorgen dat onze grondstofvoorraden niet worden uitgeput maar oneindig hergebruikt worden. De stappen die men kan zetten om de afvalberg te verkleinen worden steeds uitgedrukt in Engelse woorden die beginnen met een ‘r’. De basis is ‘Reduce’, ‘Reuse’ en ‘Recycle’ (verminderen, hergebruiken en recycleren).

Binnen de ‘Zero Waste’ beweging kwamen heel wat burgerinitiatieven tot stand. Wereldwijd delen mensen hun manieren om afvalvrij te gaan leven. Een van die mensen is Bea Johnson. Zij schrijft over de vijf R’en die je thuis kan gebruiken om afvalvrij te gaan leven. ‘Refuse’ of weigeren, ‘Reduce’ of verminderen, ‘Reuse’ of hergebruiken, ‘Recycle’ of recycleren en ‘Rot’ of composteren.

Wat mij fascineert in die vijf r’en is ‘refuse’. Weigeren van bepaalde producten te consumeren is economisch bekeken niet meteen een aantrekkelijk punt. Toch schuilt daarin de kracht van de consument. De economie draait op het concept vraag en aanbod. Wanneer de vraag verdwijnt, dan is er ook geen nood meer voor een aanbod.

Respectvol controleren

Ik waag me niet aan een controle van ons restafval. Ik weet dat er in ons huis niet altijd correct gesorteerd wordt. Die controle zou ergernissen naar boven brengen. Die negatieve energie kan ik missen als kiespijn. Hoe maak je mensen duidelijk dat afval waardevol is? Hoe maak je iemand duidelijk dat de afvalberg verkleinen belangrijk is?

Ik heb de afgelopen jaren geleerd dat het geen zin heeft om te gaan oordelen over andere mensen hun consumptiegedrag. Ieder volgt zijn eigen pad en heeft daarbij zijn eigen prioriteiten. Duurzaam leven is voor mij belangrijk en dat pad kan ik bewandelen met gelijkgezinden maar het is niet aan mij om anderen te corrigeren. Ik geef het goeie voorbeeld en hoop dat er af en toe iets doorsijpelt.

Restafval is voor mij wel het hoofdthema van 2021. Aan de hand van een afvalalfabet wil ik mij verdiepen in de producten die in België verwerkt worden in de verbrandingsoven. Voor al die producten evalueer ik of dat zaken zijn die ik nodig heb en zoek ik naar alternatieven die wel recycleerbaar zijn tot herbruikbare grondstoffen of composteerbaar zijn.

Afval opsporen

Regelmatig fotografeer ik de inhoud van mijn winkelkar. Op dode momenten denk ik dan na over mijn aankopen. Ik bekijk of ik de producten die verpakt zijn afvalvrij zou kunnen aankopen. Ik denk na over mogelijkheden om het duurzamer aan te pakken. Het is ook een manier om mezelf te motiveren verder te blijven bewegen op dit pad. Het vraagt niet veel tijd en wanneer ik door mijn foto’s bladeren zie ik dan telkens weer die triggers voorbijkomen.

Mensen die leren budgetteren houden vaak een huishoudboekje bij met daarin alle uitgaven per categorie en zelfs per product. Een aantal jaren geleden waagde ik me zelf aan die stap. Ik was verbaasd over mijn koffiegedrag. Als pendelaar spendeerde ik heel veel geld aan koffie en bovendien was dat telkens in een wegwerpbeker. Het aankopen van een koffietas voor onderweg was toen mijn eerste stap. Zonder dat budgetboekje zou ik niet stilgestaan hebben bij het feit dat die koffiebekers heel veel ruimte innamen in mijn vuilniszak, ze zaten immers niet in mijn vuilniszak.

Mijn budgetboekje heeft er ook voor gezorgd dat ik van heel veel zaken perfect weet hoeveel ik er van verbruik, per maand, per seizoen, per jaar. Ik heb op mijn smartphone dan ook boodschappenlijstjes per winkel. Wanneer ik de tijd heb om rond te neuzen in winkels noteer ik wat ik waar kan kopen. Zaken die lang bewaren koop ik bij een volgend bezoek dan in bulk aan. Rijst, pasta, noten, gedroogd fruit, gedroogde groenten, koffie, thee, bloem en suiker zijn meestal de favorieten.

Voeding is uiteraard niet de enige afvalstroom. Het bewaren van aankoopfacturen van spullen is een belangrijke bron om te bepalen of iets duurzaam is. Wanneer iets stuk gaat, controleer ik hoe lang ik het in gebruik had. Die gebruiksduur speelt een enorme rol in mijn beslissing om iets al dan niet te vervangen door iets nieuw. Laatst las ik een blog van iemand die had bijgehouden wat ze het afgelopen jaar had gekocht. Telkens mooi gemotiveerd waarom ze overgegaan was tot die aankoop. Ik vond die blog inspirerend en heb besloten het komende jaar hetzelfde te doen. Bij iedere aankoop ga ik motiveren waarom ik het kocht en achteraf evalueren of dat al dan niet een goeie zet was.

Gemakkelijk of niet

Wanneer ik op zoek ga naar tips dan merk ik dat afvalvrij leven vaak gepaard gaat met enerzijds zuiniger leven en anderzijds heel veel zelf doen. Afhankelijk van waar je leeft en in welke levensfase je zit zal dat al dan niet gemakkelijk zijn. Onthoud vooral een van de belangrijkste uitspraken binnen de afvalvrije beweging van Anne-marie Bonneau:

“We hebben geen nood aan een handvol mensen die perfect afvalvrij leven
We hebben nood aan miljoenen mensen die het niet perfect doen.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s