Plantenbakken maken

De maand mei was dit jaar jaloers op maart en april. Het voelt een beetje raar. De tuinvogels zijn druk in de weer met het bouwen van hun nestje en voederen van hun jongen. De plantjes uit de serres willen naar buiten. De bloemencentra doen gouden zaken. En ondertussen kun je het ene uur buiten lopen in een T-shirt en vallen er het andere uur hagelstenen uit de lucht. Maartse buien, aprilse grillen, maar dan in mei.

Uitzonderlijk blijkt dit weer niet te zijn. Als beginnend tuinier leert het mij wel onmiddellijk het belang van zaaien en planten onder beschutting.

Kweken in een kas

Wanneer ik ga wandelen dan kijk ik iedere dag naar de sla van een buurman. Hij heeft zijn sla onder plastic stolpen geplant. Zo eenvoudig en toch efficiënt. Blijkbaar is dit een oud gebruik uit Frankrijk. Men plaatste glazen stolpen over plantjes om ze te beschermen tegen wind, regen en grote temperatuurwisselingen. Het constant verplaatsen van de stolpen om de plantjes te verzorgen zorgde voor heel wat gebroken glas op de akkerlanden. De komst van plastic heeft in de landbouw het gebruik van deze glazen stolpen volledig laten verdwijnen.

Toen het tijd was om mijn eigen sla uit te planten maakte mijn vader mij een plantenbak met een deksel van plastic. Het principe van een platte bak of koude platglasbak maar dan in een plantenbak. De sla in die bak doet het enorm goed. Iedere dag zetten we het deksel half open, zo is er voldoende verluchting, maar kan de regen niet rechtstreeks op de sla vallen. Het is bijzonder om te zien dat de sla in die bak reeds dubbel zo groot is dan buurman zijn sla in de volle grond.

Toen het tijd was om mijn paksoi buiten te zetten wou ik uiteraard nog zo een bak. Wat lukt, smaakt naar meer. Ik maakte met hout van pallets een plantenbak en legde daar twee gerecupereerde glazen kastdeurtje op. Ik heb nu zowel paksoi in een plantenbak als paksoi in de volle grond. Ik ben enorm benieuwd naar de resultaten. Voorlopig hou ik tijdens de vele hagelbuien mijn vingers gekruist. Gaat mijn glas dat overleven? Hier en daar lees ik dat er mensen zijn die matten van riet op het glas leggen tijdens hagelbuien, maar ik kan moeilijk bij iedere regenbui de tuin inlopen om mijn glas te bedekken.

Een geschikte plantenbak maken

Ik heb op mijn slaapkamer een Aloë Vera naast mijn bed staan. Telkens wanneer ik haar bewonder stel ik dezelfde vragen: “Is je pot nog groot genoeg? Krijg je genoeg water? Heb je genoeg voeding?”. Diezelfde vragen moet je jezelf stellen wanneer je een plantenbak maakt voor groenten. Handig als ik ben zocht ik naar de antwoorden nadat ik een bak gemaakt had.

Ik maakte mijn bak op basis van het hout dat ik had. Mijn planken waren ongeveer 95 cm. Om er het maximale uit te halen ging ik voor 90x30x30. Dertig diep, omdat dat best veel grond is. Overal lees je wat de beste afmetingen zijn, maar om de reden waarom te weten te komen moet je er wel een aantal boeken en studies bijnemen.

Breedte

In het ‘Handboek ecologisch tuinieren’ van Velt kan ik lezen dat traditionele platte bakken een afmeting hadden van 150×80. Deze afmeting heeft zijn oorsprong in de ramen die vroeger beschikbaar waren. Traditioneel zijn moestuinbedden 100-120 m breed, tussen de bedden is er een pad van 30 cm. Op die manier kun je vlot tussen de bedden lopen en is het midden van het bed nooit meer dan een armlengte ver. Je zou dus kunnen stellen dat een plantenbak eveneens maximum de breedte van een tuinbed heeft.

Rij- en plantafstand

De meeste moestuiniers planten in rijen omdat dit enerzijds gemakkelijk werkt, anderzijds het meest rendabele blijkt te zijn. Tussen de rijen laat men 25-30 cm. Wanneer je zaad koopt dan wordt er altijd vermeld wat de plantafstand en/of rijafstand is van een plant. Deze afstanden zijn om verschillende redenen belangrijk. Wanneer je planten te dicht op elkaar plant krijgen ze onvoldoende licht en daardoor sneller last van schimmels. Te ver uit elkaar zorgt er voor dat de grond niet bedekt is waardoor kruiden meer kans krijgen en de aarde sneller uitdroogt. Die afstanden durven variëren, het zijn dus slechts hulpmiddelen. Ik heb paksoi van twee verschillende leveranciers, de ene zegt in rijen op 30 cm en uitdunnen op 25 cm, de andere zegt in rijen op 40 cm en uitdunnen op 40 cm.

Diepte

Steeds vaker wordt er onderzocht wat de beste manier is om planten water te geven. In een New Jersey (Amerika) heeft men onderzocht hoe diep planten wortelen wanneer ze onbelemmerd zijn. Daarnaast heeft men gekeken op welke diepte de planten hun wortelstelsel het meest ontwikkeld is en op welke diepte men het best kan irrigeren. Dat levert resultaten op die best wel afwijken van wat er momenteel geschreven wordt in boeken over tuinieren in pot.

Er is een verschil tussen de ideale diepte van een plantenbak en de diepte waar planten gebruik van maken wanneer ze niet beperkt worden. Algemeen zegt men dat een diepte tussen de 30 en 45 cm voldoende is. Wanneer er voldoende voeding aanwezig is, zal de plant zich aanpassen aan de hoeveelheid beschikbare grond. Wanneer ik in een tuincentrum bekijk hoeveel soorten extra voeding er beschikbaar is… dan ben ik geneigd mijn planten wat meer ruimte te geven.

De meeste tuinkruiden en bladgewassen zoals sla, spinazie en andijvie hebben voldoende aan 15 cm diepte. Kool- en wortelgewassen hebben 45 cm nodig. Best wel verrassend, wanneer je pompoenen en tomaat de vrijheid geeft, dan halen ze hun voedsel op 60 cm diepte.

15 cmSla, spinazie, andijvie, radijs, bieslook, venkel
30 cmSelder, snijbiet, ui
45 cmBloemkool, broccoli, okra, wortelen, erwten, paprika, aardappelen, komkommers, snijbonen, aubergines, mierikswortel, koolrabi, rapen
60 cmLimabonen, meloenen, pastinaak, maïs, pompoenen, tomaten
90 cmasperges
Bron: Effective Root Zone Moisture Extraction Depth in Unrestricted Soils

Afhankelijk van welke groenten je in plantenbakken wil kweken zul je dus moeten kiezen voor een andere diepte. Wil je aan wisselteelt doen in jouw plantenbakken, dan kies je voor minstens 45 cm.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s