Mei Plasticvrij 2021

Mei Plasticvrij 2021

Sedert 2018 krijgt Vlaanderen in mei tips om minder gebruik te maken van plastic. Het Vlaams burgerinitiatief legde dit jaar de focus op vier thema’s:

  • Tips voor een plasticvrij huishouden.
  • Zelf verzorgingsproducten en schoonmaakmiddelen maken.
  • Wat zijn hormoonverstoorders en microplastics?
  • Hoe vermijd je plastic bij voedselverpakkingen?

Het motto van dit jaar was: “Each one, Teach one”. Want wanneer we allen één ding leren van elkaar, dan maakt dat op het einde van de rit een groot verschil. Hoe meer mensen er op sociale media tonen dat ze bezig zijn met duurzamer leven, hoe normaler plasticvrij leven wordt.

Wie blijft me bij?

Ellen en Nikolas van @sustainablefamily verschenen regelmatig op mijn ‘timeline’. Ik volgde hen reeds op Instagram naar aanleiding van hun fietsreis in 2020. De beelden op hun Instagram werden vanuit de lucht gemaakt met een drone. Ik had toen meer aandacht voor de prachtige beelden dan voor datgene wat ze wilden promoten.

Deze editie van #meiplasticvrij bracht daar verandering in. Ellen en Nikolas zijn op professioneel vlak bezig met duurzaam leven. Ze bieden cursussen aan en adviseren personen en bedrijven om stappen te zetten naar een duurzame maatschappij. Op het einde van #meiplasticvrij kon je een gratis Webinar volgen. Ellen is leerkracht geweest en dat valt op. Terwijl je luistert worden de vragen die in je opkomen reeds beantwoord. Wanneer het over duurzaamheid gaat dan ben ik meestal wat wantrouwig? Wat is een verkooptechniek? Wat is een principiële overtuiging? Bij hen merk je weinig principiële beslissingen, ze bieden keuzes aan op basis van wetenschappelijke feiten en ontkrachten hypes waar nodig.

Het viel me op dat de vragen die ik mij de afgelopen jaren meermaals stelde aan bod kwamen in het webinar. Ze durven zaken die trendy zijn binnen duurzamer groepen in twijfel trekken. Dat beviel me wel. Ik heb me na het webinar dan ook ingeschreven op hun cursus ‘Duurzame voeding’. De komende maanden ga ik dus nog vaak luisteren naar Ellen en Nikolas en blijkbaar ga ik ook vaak aan het fornuis staan. Naast lessen over voeding, het klimaat en de voedingsindustrie volgen er video’s voor het bereiden van duurzame recepten.

Wat blijft me bij?

Er waren dit jaar een paar gesprekken tussen Inneke Van Nieuwenhove en bedrijven/organisaties. Inneke weet vaak de juiste vragen te stellen, soms suggestief, maar vooral gefocust op de vragen die burgers zich vaak stellen. Vooral het gesprek met Ecover vond ik interessant om te volgen. Iemand die bij dit bedrijf werkt op de afdeling ‘Innovatie en duurzaamheid’ vertelde over de doelstellingen van Ecover en de moeilijkheden die daarbij op hun pad komen.

Ecover was een van de eerste bedrijven die besloot schoonmaakmiddelen op de markt te brengen die niet schadelijk zijn voor het milieu. Bovendien hebben ze zich gespecialiseerd in het aanbieden van hun producten in hervulapparaten. In de beginfase bleek het moeilijk om een kwaliteitsvol product op de markt te brengen dat ecologisch te verantwoorden was. Er waren nog niet genoeg alternatieven om de schadelijke stoffen te vervangen door natuurlijke grondstoffen die evengoed werkten. Deze fase is ondertussen achter de rug. Ze hebben een product dat voldoet aan hun voorwaarden op vlak van kwaliteit.

Nu focussen ze zich op het zoeken naar nieuwe materialen en methodes om hun producten bij de klant te krijgen. Ze blijven inzetten op het aanbieden van hervulapparaten. Hiervoor werken ze op dit ogenblik samen met Delhaize. Het proefproject maakt duidelijk dat het heel belangrijk is dat de machines eenvoudig in gebruik zijn voor de consument, weinig onderhoud vragen van de winkelier en toch voldoen aan de wettelijke eisen op vlak van etikettering.

Een van de pistes die nu door heel wat nieuwe bedrijven wordt bewandeld is het aanbieden van concentraten. Het principe van limonade maken met siroop, maar dan wat schoonmaakproducten betreft. De pods die nu aangeboden worden door de bekendere merken maken duidelijk dat de consument hier open voor staat. Alleen blijft het de vraag of die pods ecologisch te verantwoordden zijn. Een concentraat in de vorm van een tablet die je in een herbruikbare fles doet en mengt met water is de logische volgende stap.

Een van de moeilijke punten is klanten overtuigen om hun verpakkingen te hergebruiken. We bekijken plastic als afval ondanks dat bijvoorbeeld de flessen van Ecover gemakkelijk 50 keer hergebruikt kunnen worden. Plastic kan onder de juiste voorwaarden even lang mee gaan als metaal of glas, toch bekijken we het als een verpakking voor eenmalig gebruik.

De piste om de producten in flessen van glas of metaal te leveren is heel moeilijk. Enerzijds zijn die grondstoffen alleen duurzamer wanneer de consumenten ze blijven gebruiken tot ze stuk zijn. Plastic is echter zo goedkoop dat het moeilijk is om economisch bekeken te concurreren met bedrijven die plastic gebruiken. Voor Ecover blijft de focus dan ook liggen op hergebruik en recyclage of dat nu plastic of een ander materiaal is. Om de plastic flessen een grotere gebruikswaarde te geven werkt Ecover met gerecycleerd plastic uit oceanen. De vraag blijft of de groep mensen die hier belang aan hecht ooit de mainstream gaat bereiken.

Op internationaal vlak is men aan het bekijken of er standaarden ontwikkeld kunnen worden voor verpakkingsmateriaal van voeding, verzorgings- en schoonmaakproducten. Het project Loop staat nog in kinderschoenen, maar ook Ecover staat open voor deze denkpiste. Deze standaarden zouden er kunnen voor zorgen dat verpakkingen gemakkelijker gerecycleerd kunnen worden. De vraag blijft of duurzame bedrijven daar kunnen op inspringen. Er zijn nog niet genoeg berekeningen gedaan om te weten of het ophalen en recycleren/reinigen van verpakkingen duurzamer is dan het hergebruiken van eigen verpakkingen.

Het gesprek staat nog steeds online en is zeker interessant om eens te bekijken.

Hoe deed ik het zelf

Een aantal jaren geleden had ik nooit verwacht dat plasticvrij zijn weg kon vinden naar ons gezin. Ik ben inwonende en heb dus eigenlijk weinig invloed op de spullen die ons huis binnenkomen. Toch viel het me dit jaar op dat het vrij vlot lukte om gedurende #meiplasticvrij iedere dag een voorbeeld te vinden.

De beste overgang die ik de afgelopen jaren kon realiseren is de intrede van houten snijplankjes ter vervanging van placemats en snijplankjes van plastic. Wat me daarbij opvalt is dat die houten plankjes gewoon als mooier worden bekeken en daardoor een grote gebruikswaarde hebben. Dus dat lijkt toch wel een grote sleutel te vormen in de overgang van plastic naar duurzaam.

Op vlak van winkelen heeft de pandemie er voor gezorgd dat ik nauwelijks in afvalvrije winkels ben geweest en voornamelijk mijn focus heb gelegd op het aankopen in bulk. Toch wil ik hier graag verder in gaan. Mezelf organiseren, prijsbewust zijn en het vinden van herbruikbaar verpakkingsmateriaal blijft een groot werkpunt. Ik ga me daar het komende jaar zeker nog verder in verdiepen. De meeste kleine winkels hanteren op dit ogenblik nog de ‘half uur’-regel en dat is niet aan mij besteed wanneer ik nieuwe producten moet verkennen. Lang leve het einde van de pandemie.

Ik besef dat ik nog veel te weinig gebruik maak van apps zoals ‘Yuka’ en ‘Beat the Microbead’. Enerzijds gebruik ik weinig verzorgings- en schoonmaakproducten, anderzijds eet ik vrij gezond en sober. Bovendien heb je in afvalvrije winkels vaak geen barcode of ingrediëntenlijst om in te scannen. Wat me dit jaar opviel is dat zelfs duurzame merken door de mand vallen bij het scannen met die apps. Toch maar weer eens een wake-up-call dat er heel wat greenwashing is. Blindelings producenten en verkopers betrouwen is niet meer van deze tijd.

Op vlak van voeding heb ik mijn volgende stap in het traject gezet. Zoals hierboven aangegeven ga ik de opleiding over ‘duurzame voeding’ volgen bij @ sustainablefamily. Ik ben heel benieuwd of ik dat ga kunnen combineren met mijn FODMAP dieet. De introductie is achter de rug en ik merk dat er veel gewerkt gaat worden met vegetarisch alternatieven voor vlees. In de meeste van die producten zit look en dat vind mijn lichaam niet zo leuk. Daarnaast vind ik dat die vervangers duur zijn en zou ik eigenlijk graag vegetarisch leren koken zonder die vervangers. Ik hoop dat ook dat aan bod komt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s