Calendula officinalis

Calendula is een uitheemse, eetbare sierplant. Er bestaan ongeveer 20 soorten met heel wat cultivars. De akkergoudsbloem en de tuingoudsbloem zijn de bekendste. De cultivars worden gemakkelijk verward met Tagetes (Afrikaantje). De eenjarige tuingoudsbloem of calendula officinalis is afkomstig uit Spanje.

De naam Calendula officinalis is samengesteld uit de woorden calendae, wat ‘eerste dag van de maand betekent, en officinalis’ wat verwijst naar de herkenning als medisch kruid. Ze kreeg deze naam omdat ze lang bloeit. Goudsbloem kent meerdere volksnamen zoals Mariagold, kroningsbloem en dodenbloem.

Eetbare bloem: De bloemen en bladeren van de plant zijn eetbaar. Persoonlijk vind ik dat er weinig smaak zit in de rauwe bloem, maar de bloem is een mooie afwerking van een gerecht. De smaak wordt omschreven als kruidig tot licht bitter. In een kruideninfuus is de smaak licht zoet, na lang trekken licht bitter. De bloemen worden ook gebruikt als kleurstof en vervangmiddel voor saffraan.

Standplaats: Goudsbloem vraagt een goed doorlatende, droge, kalkhoudende grond, vergelijkbaar met andere mediterrane planten zoals salie, lavendel en rozemarijn. Zowel zon als halfschaduw is mogelijk. Spontaan uitzaaien gebeurt vooral in de volle zon.

Groei: Goudsbloem is een plant die opgaand groeit met vertakte stengels, ze wordt tussen de 50 en 70 cm hoog. Persoonlijk vind ik het moeilijk om te bepalen of ik haar veel of weinig ruimte moet geven. Bij veel regenval kan ze ondersteuning van andere planten gebruiken. Wanneer ze echter overgroeid wordt door andere planten zal ze in haar zoektocht naar licht hoger opschieten en minder vertakkingen maken. 5 tot 10 planten per m2 wordt standaard aangeraden, in mijn ervaring is 25 cm Ø ruimte voldoende.

Onderhoud: De plant is eenjarig heeft weinig onderhoud nodig. Eens ze volledig in zaad staat stopt ze met het aanmaken van nieuwe bloemen. Voor een rijkelijke, lange bloei kun je dus best de verwelkte bladeren en bloemen regelmatig verwijderen. Bij regelmatige snoeien bloeit ze tot in de herfst.

Combineren: In de combinatieteelt doen deze bloemen het goed bij planten van de nachtschadefamilie en peulvruchtenfamilie.
Goudsbloem is een plant uit de composietenfamilie, net zoals sla, dragon, zonnebloem, kamille en het afrikaantje. In de wisselteelt plant je haar, samen met bladgewassen, na de peulvruchten omdat ze veel voedingstoffen opnemen.
Esthetisch oogt de plant mooi in combinatie met andere wilde bloemen. Ze zit vaak in mengsels voor bloemenweides.

Oogst: Je kunt continue oogsten om te verwerken in salades. De blaadjes worden geoogst wanneer ze nog jong zijn, je kunt ze het best vergelijken met blaadjes van de paardenbloem. De bloemblaadjes worden geoogst wanneer ze net open zijn. Wie voldoende bloemen wil om te drogen plant ze best rijkelijk.

Zaad: De uitgebloeide bloemen veranderen in zaden. Laat de zaden drogen aan de bloem. Ze verkleuren van groen naar bruin. De zaden zijn ook geliefd bij vogels, dus laat in het najaar zeker nog wat voer over.
Wie zaad heeft geoogst kan haar reeds in maart/april zaaien in een warme serre en een maand later verplaatsen naar een koude serre. Eind mei en in juni kan je haar rechtstreeks in de volle grond zaaien.

Plagen: Goudsbloem is als jonge plant geliefd bij slakken, in het voorjaar is het dus belangrijk om iedere avond slakken te vangen. Zaai voor alle zekerheid ook een aantal planten in pot.

Bladluizen vinden deze plant ook interessant, maar aangezien deze bloem niet populair is bij mieren blijf het meestal beperkt. Merk je dat de bladeren vol zitten en de plant hier onder te lijden heeft, maak dan een mengsel van 1 lepel zeep op 1 liter water. Doe dit in een plantenspuit en besproei iedere week tot je ziet dat de plant hersteld is.

De volwassen plant kan tijdens een hittegolf last krijgen van meeldauw. Verwijder de bladeren die fel zijn aangetast en bespuit de plant met een melkmengsel van 1 deel melk, 3 delen water. Herhaal dit wekelijks tot de plant is bekomen.

Volksgeneeskunde: De plant heeft een reinigend, ontsmettend vermogen. Ze wordt gebruikt bij ontstekingen en huidwonden. Onderzoek toont aan dat de hoofdbestanddelen α-cadinol en δ-cadinene zijn. Beiden stoffen die helpen bij het bestrijden van bacteriën en schimmels.

Ecologisch bestrijdingsmiddel: Een gier van de goudsbloem is versterkend voor andere planten. Het bevat vooral stikstof en calcium, vooral geliefd bij kool en tomaten. De bloemen zijn niet geliefd bij mieren en beschermen zo andere planten in de buurt. In mijn ervaring is de plant, eens ze in bloei staat, niet geliefd bij slakken. Planten in de buurt van een bloeiende goudsbloem hebben minder last van slakken.

StandplaatsRuimteZaaitijdBloeiOogsttijd
☀🌤 ↨ 50-70cm
Ø 25 cm
mrt.mei-okt.Continue
Calendula

Mooie combinaties

Ervaringen

Gebruik: Ik gebruik goudsbloem als combinatieplant bij peulvruchten en om lege vakken in de siertuin op te vullen. De eerste bloemen oogst ik om te drogen en te verwerken in een kruideninfuus voor verkoudheden. Doorheen de bloeiperiode gebruik ik ze regelmatig om een salade meer kleur te geven.

Kweken: Goudsbloem laat zich gemakkelijk kweken. Ze wordt best vrij klein uitgeplant omdat ze anders de neiging heeft alleen de hoogte in te gaan. Ze is echter geliefde bij slakken. Dus reserveplantjes kweken is een must. Bij een zachter winter zijn ze wintervast en bloeien ze vrij vroeg in de lente. Spontane zaailingen en rechtstreeks zaaien gaat bij mij traag en ze bloeien eerder tegen het einde van de zomer. In natte zomers krijgen ze last van meeldauw. Ze hebben dus voldoende ruimte nodig om zich te ontwikkelen tot stevig vertakte planten en het is belangrijk dat de wind vrij spel heeft.

Moestuin: In de moestuin maak ik tussen de peulvruchten een rij vrij van 20cm voor goudsbloem en kamille. De goudsbloem houdt mieren weg, de kamille luizen. Ondanks dat mijn kamille altijd bedolven is onder de luizen, mijn goudsbloem heeft daar geen last van. Ik kan dus volop bloemen oogsten die vrij zijn van insecten. Houdt er rekening mee dat sommige groenten baadt hebben bij wat aanaarden. Ik zaai de groenten in vooraf gemaakte geulen. Ik plant de goudbloemen tussen de ruggen van twee rijen, zodat ik de aarde van de ruggen in een later fase kan gebruiken om de groenten aan te aarden zonder de wortels van mijn goudsbloemen te kwetsen.

Onderhoud: Goudsbloem vraagt weinig onderhoudt. Kondigt men warme dagen met constante regen aan, spuit ze dan preventief in met verdunde melk. De eiwitten remmen de vorming van meeldauw. Om de bloei in gang te houden behandel je haar best zoals een sierbloem. Verwelkte bloemen regelmatig afknijpen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s